Opvoedvraag #5

woman and man sitting on brown wooden bench

Sinds de Coronacrisis hebben wij (ouders) steeds vaker ruzie. Onze kinderen zijn hier regelmatig getuige van, kan dat kwaad?

Een ouder

Allereerst mijn complimenten dat je dit bespreekbaar maakt. Jullie zijn niet de enige ouders die hiermee kampen. Het al ruim een jaar op elkaars lip zitten, eist in meer gezinnen zijn tol. En ja, het kan schadelijk zijn; voor je relatie, voor jezelf én voor jullie kinderen.

Waar mensen samenleven ontstaan conflicten ook tussen ouders. Dat is begrijpelijk en het hoeft niet gelijk een probleem te zijn als kinderen hiermee geconfronteerd worden. Als ouders tijdens een heftige discussie rekening houden met elkaars inzichten en behoeften en hun emoties onder controle houden, kan het zelfs leerzaam zijn voor je kind. Je laat ze dan zien hoe je op een goede manier voor jezelf opkomt en dat je het niet altijd eens met elkaar hoeft te zijn en toch van elkaar kan houden. Echter wanneer de discussie ontaard in ruzie wordt het schadelijk.

Wanneer een discussie in ruzie ontaard

Toeschouwer zijn van een ruzie met fysiek geweld is vanzelfsprekend niet goed voor een kind. Verbaal geweld, ouders die naar elkaar schreeuwen, verwijten maken, vernederen, heeft echter net zoveel impact op een kind. Deze destructieve (zowel fysiek als verbaal) vorm van ruzie kan een trauma bij het kind veroorzaken waar hij of zij ook als volwassene nog last van kan hebben.

Wanneer ouders een conflict laten sluimeren, voelen de kinderen daar vaak de spanning van. Ze begrijpen niet wat er aan de hand is en voelen zich snel schuldig. Een kind kan dan allerlei schijnbaar onverklaarbare lichamelijke en/of geestelijke klachten ontwikkelen, of onbegrijpelijk gedrag gaan vertonen.

Ook op heel jonge kinderen (onder de vijf jaar) kan de impact van ruzies groot zijn. Zij begrijpen het helemaal niet, je kan ze het ook niet uitleggen, maar voelen zich wel onveilig in hun thuissituatie. Dit kan gevolgen hebben voor onder andere het zelfvertrouwen en de eigenwaarde van het kind.

Als het mis is gegaan

Soms lukt het gewoon niet een escalatie te voorkomen en zijn de kinderen er helaas getuigen van. Wat kan je dan doen om je kind te helpen? Het is belangrijk het niet te laten voor wat het is, je kind heeft er allerlei gedachten, angsten en zorgen over. Dus bespreek het met je kind, uiteraard op een niveau dat bij de leeftijd van je kind past.

  • Word voordat je met je kind praat, zelf rustig. Als je nog boos bent, loop je het risico je (onbedoeld) negatief over je partner uit te laten. Kinderen komen snel in een loyaliteitsconflict en dat kan je beter te voorkomen.
  • Maak je kind duidelijk dat hij of zij geen enkele schuld heeft aan de ruzie, ook al was het kind eventueel het onderwerp van het conflict.
  • Leg uit dat jullie net als je kind met vriendjes/vriendinnetjes, broertje/zusje, ook wel eens ruzie hebben, maar dat jullie elkaar nog steeds heel lief vinden en het samen oplossen. Het laten weten dat jullie als ouders het samen oplossen, ontslaat je kind van de verantwoordelijkheid die het kan voelen en schept vertrouwen in jullie band als ouders onderling.
  • Geef je kind de ruimte om te vertellen hoe het voor hem of haar was. Luister met aandacht en stel open vragen, bijvoorbeeld “Wat dacht je toen je papa en mama ruzie hoorde maken?”, “Hoe voelde je toen…” of “Maak je je ergens zorgen over?”. Sluit dit gesprek af met de boodschap dat je kind er altijd op terug mag komen, als hij/zij er nog iets over wil zeggen of weten.
  • Ga samen met je partner aan de slag om escalaties te voorkomen en waak ervoor dat onopgeloste conflicten gaan sluimeren.

Samen aan de slag

Beter is het natuurlijk om escalaties helemaal te voorkomen. Wat hierin kan helpen is je te realiseren dat het voor het hele gezin een uitzonderlijke tijd is, waar elk op zijn of haar manier het beste van probeert te maken. Het zal toch niet zo zijn dat het virus jullie relatie eronder krijgt!

Vaak is de aanleiding van een escalerende ruzie iets kleins; Jij wilt de hond gaan uitlaten, maar je partner herinnert je eraan dat je zou stofzuigen. Voor je het weet zit je in een rottig “ja, maar jij” conflict over de verdeling van de huishoudelijke taken. Op de achtergrond speelt er bij jullie beiden iets heel anders. In het voorbeeld gaat het over behoefte aan vrijheid en even alleen zijn. Jij zag jezelf al in het zonnetje een lekkere wandeling maken, er even tussenuit. Je partner heeft ook behoefte aan wat ‘eigen’ tijd voordat de kinderen uit school komen, maar voelt zich nu verplicht te gaan stofzuigen. Jullie beider behoefte aan tijd voor jezelf is heel legitiem, maar jullie maken ruzie over de huishoudelijke taken…

De kunst is om je bewust te worden van de onderliggende behoeften en gevoeligheden. Ga als jullie allebei rustig zijn in gesprek met elkaar, bespreek waar jullie behoefte aan hebben en hoe jullie hier met respect voor elkaar, gehoor aan kunnen geven. “Ik weet dat ik beloofd heb te stofzuigen, maar ik heb het nu even heel hard nodig om uit te waaien en alleen te zijn. Ik hoop dat je het me niet kwalijk neemt als ik eerst met de hond ga lopen?”

STOP!

Verzin samen een ‘stopcode’. Een woord of gebaar dat je inzet op het moment dat een discussie in een ruzie dreigt te ontaarden. Als een van jullie voelt of bang is dat het uit de hand loopt gebruik je de stopcode. Spreek met elkaar af dat je dan allebei onmiddellijk ophoudt met praten, ook midden in een zin, en neem afstand van elkaar. Dit betekent niet dat dat je de ander gelijk geeft, of dat je de discussie later niet kan voortzetten. Dit is een time-out die je jezelf, je partner en vooral je kinderen moet gunnen. Kom tot rust, vraag je af waar de discussie werkelijk over gaat en kom er pas op terug als jullie beiden helemaal gekalmeerd zijn.

Komen jullie er samen niet uit, zoek hulp! Jij en je partner kunnen door een relatietherapeut of een gezinscoach vaak goed geholpen worden. En voor je kinderen kan een aantal sessies bij een kindercoach van grote waarde zijn.


Wil je verder praten over dit onderwerp, aarzel niet contact met me op te nemen.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: